Beschrijving
Merahi metua no Tehamana – Gauguins portret van Tehamana en haar voorouders
In 1893 schilderde Paul Gauguin een portret van Tehamana, zijn Tahitiaanse metgezellin, en gaf het de titel Merahi metua no Tehamana – Tehamana heeft veel voorouders (Frans: Les Ancêtres de Tehamana). Het meisje zit frontaal, met het gezicht naar de kijker, in een blauw-wit gestreepte missiejurk met een witte kraag, en houdt een waaier in haar handen. Achter haar rug strekt zich over de hele breedte een band van gele tekens uit, en daaronder verschijnen een godheid en een kleinere begeleidster. Het schilderij bevindt zich in het Art Institute of Chicago onder inventarisnummer 1980.613. Het formaat is staand – het museum geeft de afmetingen als hoogte maal breedte.
Wie is Tehamana?
Tehamana is geen naamloos model, maar iemand met een naam: de titel van het schilderij draagt haar naam. Gauguin schilderde haar in een jurk die de missionarissen op Tahiti hadden ingevoerd, dus in Europese snit, terwijl de achtergrond van een heel andere wereld is – Tahitiaans en ouder dan de missies. Op juist die tegenstelling rust het schilderij: het meisje zit tussen twee werelden, gekleed in de ene en omringd door de andere.
De tekens achter haar rug
De band van gele tekens boven haar is geen Tahitiaans schrift. Gauguin ontleende de vormen aan patronen die hij elders in Oceanië had gezien en schikte ze als een sierfries. Ze zijn geschilderd als schrift, maar lezen kan men ze niet – ze fungeren als een teken van de voorouders en niet als tekst. Daaronder staat een donkere vrouwenfiguur met geheven armen, met naast haar een kleinere gestalte; samen vormen ze een tafereel dat bij het geloof hoort, niet bij de missieschool.
Het opschrift linksonder
Linksonder is in verf de titel MERAHI METUA NO TEHAMANA geschilderd, met daarnaast de signatuur van de schilder en het jaartal. Het is door de schilder zelf met het penseel aangebracht en hoort bij het oorspronkelijke werk – het is geen watermerk en geen vermelding van een uitgever. Op de reproductie schilderen wij het net zo als de rest van het tafereel, omdat het bij het schilderij hoort.
De afmetingen: twee bronnen lopen uiteen
Bij twee bronnen verschillen de afmetingen van dit doek 1,3 cm aan elke zijde. Het Art Institute of Chicago vermeldt 75 x 53 cm, Wikidata 76,3 x 54,3 cm. Al het andere komt in beide vermeldingen overeen: het jaartal, het museum en het inventarisnummer. Voor de keuze van het formaat is dat niet doorslaggevend, want de verhouding van de zijden is in beide gevallen vrijwel gelijk en het staande formaat blijft staand. De ondergrond is jute, een grof weefsel dat de schilder ook voor andere werken uit deze periode gebruikte.
Met de hand geschilderd, streek voor streek
Onze schilderijen op doek worden op bestelling met de hand geschilderd door onze schilders, in olieverf, streek voor streek. Bij dit motief is het gezicht het moeilijkst: gaat de rustige, wat ingetogen houding verloren, dan wordt het portret niet meer dan een kostuum. Vóór verzending ontvangt u een foto van het voltooide schilderij ter goedkeuring.
- Onderwerp: Tehamana, bij naam genoemd, zittend in een missiejurk, voor een band van gele tekens en de figuur van een godheid.
- Techniek: olieverf op jute, vlakke kleuren met een uitgesproken contour.
- Formaten: staand formaat, van 35 x 50 cm tot 140 x 200 cm; vaak gekozen worden 65 x 90 cm en 80 x 110 cm.
- Goed om te weten: de titel van het schilderij staat gewoon op het doek, linksonder, en draagt de naam van de geportretteerde.
Bent u benieuwd naar andere Tahitiaanse portretten van Gauguin, bekijk dan ook Haar naam was Vairaumati, De geest van de doden kijkt toe (Manao tupapau) en Nevermore (O Tahiti), waarin Gauguin eveneens één Tahitiaanse vrouw schildert in een ruimte vol tekens.









































