Beschrijving
Mijmering (studie voor het portret van Frank Burty Haviland) (Frans: Rêverie – étude pour le portrait de Frank Burty Haviland) is een kleine studie en een van de weinige werken in ons aanbod die Modigliani onvoltooid liet. De gestalte zit en profil, naar links gekeerd, en is opgebouwd uit afzonderlijke stippen van oker, grijsblauw, rood en crème, waartussen overal de warme ondergrond doorschemert. Bij ons ontstaat het als een handgeschilderde kopie in olieverf op doek, op bestelling geschilderd door onze schilders, in acht formaten of op een maat die u ons doorgeeft; vóór verzending sturen wij u een foto van het voltooide schilderij.
In de tabel hieronder vermelden we geen jaartal, geen afmetingen en geen museumnummer. Ons eigen eerdere onderzoek noemde een blad van het Los Angeles County Museum of Art, inventarisnummer 27.7.2a, een datering en afmetingen van 62,23 × 49,53 cm. Bij controle in een catalogusbestand van 258 werken van Modigliani delen er zevenentwintig dezelfde marge van afmetingen, maar geen enkel werk draagt dat inventarisnummer, en de collectiepagina van het museum geeft ons geen antwoord. Dat is een ontbrekende overeenkomst, geen tegenbewijs: we schrappen die getallen niet en drukken ze ook niet als vaststaand af, en de velden blijven leeg tot een registratie die wij kunnen lezen ze noemt.
| Titel: | Mijmering (studie voor het portret van Frank Burty Haviland) |
| Schilder: | Amedeo Modigliani |
| Oorspronkelijke techniek: | olieverf en grafiet op karton, zoals het blad vermeldt dat wij hebben gelezen – zie de opmerking hierboven |
| Onze reproductie: | handgeschilderde kopie, olieverf op doek, acht formaten of een formaat naar wens |
Mijmering (studie voor het portret van Frank Burty Haviland) – Amedeo Modigliani
Wat is er op het schilderij te zien?
De zittende gestalte is en profil naar links gekeerd en vult de hele hoogte. Niets eraan is vervloeid: het hele oppervlak bestaat uit korte, losse streken naast elkaar, en daartussen is de warme okerkleurige ondergrond zichtbaar gelaten. Het hoofd zit linksboven – een bleek gezicht, bezaaid met oranje en rode vlekjes, een donker oog, een rode mond – onder een massa olijfgroen en oker die zich laat lezen als haar of als een pet. De hals is lang en bleek. Over het midden valt een donkere baan met een roodzwart patroon. Van daaruit daalt het lichaam naar rechts af in oker-, olijf- en bruintinten, en de rechterhelft van het schilderij lost op in een regen van rode, oranje en crèmekleurige stippen op donkergroen. Langs de linkerrand en langs de rechterrand staan verticale banen van grijsblauw en violet. Linksonder zijn een donkere, gekrabbelde massa en een roodbruine wig te zien. Op de foto die we hebben bekeken, is geen handtekening te zien.
Waarom noemt de titel het een studie?
Omdat het woord hier iets betekent en geen beleefdheid is. Het schilderij is echt onvoltooid, en wel zo dat dat te lezen is: de ondergrond schemert door, de streken staan los van elkaar in plaats van zich tot een oppervlak te sluiten, en het gezicht is aangeduid en niet opgebouwd. Daarin ligt de aantrekkingskracht. De meeste portretten van Modigliani bieden een voltooide huid – contour, lange hals, gevulde kleur –, dit werk laat het stadium vóór de beslissing zien, wanneer het model nog een veld van losse toetsen is. De behandeling staat dichter bij wat zijn buren deden dan bij zijn eigen latere manier van werken: kleur naast kleur en niet kleur in kleur. Voor dezelfde schilder die zichtbaar een werkwijze beproeft die niet de zijne is, bekijkt u Béatrice (portret van Béatrice Hastings), waar hij een proef met het kubisme waagt.
De grenzen van de registratie
De opmerking boven de tabel is de korte versie; hier volgt de overweging. Ons bronblad noemt het museum, het inventarisnummer, de datering en de afmetingen, en normaal zouden we ze alle vier vermelden. Geen ervan konden we bevestigen: het inventarisnummer komt in geen enkele catalogusvermelding voor in het bestand dat we hebben, zevenentwintig werken uit de catalogus delen de opgegeven marge van afmetingen, en de collectiepagina van het museum geeft niets terug wat we kunnen lezen. Niets daarvan bewijst dat het blad onjuist is. Een ontbrekende overeenkomst is zwijgen en geen tegenspraak, dus blijven de getallen in de opmerking, in plaats van te worden doorgestreept of tot feit te worden verheven. Wat we zonder dat alles kunnen zeggen, is wat de foto laat zien, wat de titel zegt en wie het model was. Een ander werk in ons aanbod dat om dezelfde reden dezelfde lege velden heeft, is Kariatide.
De kring waaruit dit voortkomt
Frank Burty Haviland was een Franse schilder en fotograaf uit een Amerikaanse porseleinfamilie, en een van de mensen rond Modigliani in Montparnasse – een vriend en geen opdrachtgever. Dit is opnieuw de École de Paris, van binnenuit gezien: buitenlandse kunstenaars in Parijs die elkaar schilderen, omdat ze elkaar nu eenmaal om zich heen hadden. Dat het een studie van een vriend is, verklaart ook waarom die onvoltooid mocht blijven zonder dat iemand bezwaar maakte. Voor een werk waarin Modigliani het hoofd terugbracht tot een paar lijnen in plaats van tot een veld van stippen, bekijkt u Lola de Valence. Het volledige aanbod vindt u op de pagina Amedeo Modigliani, en over de schilder schreven we een uitgebreid artikel. De foto die we beschrijven, is hier gepubliceerd, en het model heeft een eigen vermelding op Wikidata.
Hoe wordt onze versie met de hand geschilderd?
Een schilder schildert het op uw bestelling met het penseel, in olieverf op doek. Elk schilderij is een paar weken in de maak, en elke kopie is net iets anders; dat is het gevolg van het feit dat een mens het maakt en geen machine. Dit motief leeft uitsluitend van de streek, dus maken we de kopie zo dat de streek blijft staan: losse toetsen, droge randen en openingen waardoor de warme ondergrond zichtbaar wordt. Gladgestreken zou het een ander en een stuk saaier voorwerp worden – wat hier de moeite waard is, is juist het onvoltooide. Twee waarschuwingen. De ondergrond moet warm zijn en moet mogen doorschemeren, dus wordt die als eerste aangebracht en daarna niet meer aangeraakt. En de stippen moeten verschillen in grootte en richting, zoals in het origineel; zijn ze gelijkmatig, dan worden ze een textuur en komt de gestalte er niet meer uit naar voren. Het origineel is op karton geschilderd, onze versie op doek, en dat zeggen we ronduit, zodat niemand een kartonnen drager verwacht. Vóór verzending ontvangt u een foto van het voltooide schilderij ter goedkeuring. Het is nooit een gedrukte reproductie.
Welk formaat voor welke muur?
Voor dit motief stellen we 80 × 100 cm voor. Twee van onze formaten komen in verhouding even dichtbij, en we hebben ze allebei gemeten: 40 × 50 cm en 80 × 100 cm wijken 0,5 procent af van de vorm van het blad zoals onze bron die opgeeft, het volgende formaat, 70 × 90 cm, wijkt er 2,3 procent van af. Tussen twee gelijkwaardige formaten zouden we het grotere nemen, omdat een schilderij uit losse streken ruimte nodig heeft om die streken uit elkaar te laten staan: klein vloeien de stippen samen tot een waas en lijkt het werk alleen onscherp, groot staan ze los van elkaar en vormt de gestalte zich wanneer u een stap terug doet. Het palet is warm oker met grijsblauw en rood, wat goed uitkomt op een witte muur en naast hout; met een krachtige kleur botst het. Een postimpressionistisch schilderij in een formaat dat niet in de lijst staat, is geen probleem: we maken het op bestelling.
Veelgestelde vragen
Waar hangt het origineel?
Een locatie vermelden we niet. Ons bronblad noemt een Amerikaans museum, wat we met geen enkele registratie die we konden lezen hebben kunnen bevestigen, dus blijft dat in de opmerking boven de tabel en niet erin.
Wie is het model?
Frank Burty Haviland, een Franse schilder en fotograaf, die deel uitmaakte van de kring rond Modigliani in Montparnasse.
Is het origineel voltooid?
Nee, en daar draait het juist om. De ondergrond schemert door en de streken staan los van elkaar; het werk is in het stadium van een studie gebleven.
Hoe nauwkeurig volgt het formaat de verhouding van het origineel?
De afmetingen van het origineel hebben we voor dit werk niet vastgelegd, dus kunnen we de verhouding niet vergelijken. Zodra de afmetingen bevestigd zijn, vermelden we ze hier.
- Onderwerp: een zittende gestalte en profil, naar links gekeerd, uit losse stippen van oker, grijsblauw, rood en crème, met een warme, doorschemerende ondergrond
- Origineel: studie, olieverf en grafiet op karton, zoals ons bronblad vermeldt; jaartal, afmetingen en museumnummer drukken we hier niet af
- Onze versie: met de hand geschilderd in olieverf op doek, acht formaten of op maat, met een foto ter goedkeuring vóór verzending
- Goed om te weten: het inventarisnummer dat onze bron noemt, komt in geen enkele catalogusvermelding voor die we hebben, en een ontbrekende overeenkomst is zwijgen en geen tegenspraak – dus schrappen we niets en verheffen we niets tot feit
De ogen op dit doek zijn zonder pupillen geschilderd. We hebben alle 76 werken van Modigliani in ons aanbod geteld: bij 53 is dat zo, bij 17 niet – werk voor werk.









































